फ्रीझ-ड्राइड फूड, ज्याला संक्षेपात एफडी फूड म्हणतात, हे व्हॅक्यूम फ्रीझ-ड्राइंग तंत्रज्ञानाचा वापर करून तयार केले जाते. ही उत्पादने प्रिझर्व्हेटिव्हशिवाय खोलीच्या तापमानावर पाच वर्षांपेक्षा जास्त काळ साठवता येतात आणि ती वजनाने हलकी असल्यामुळे वाहून नेण्यास व एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यास सोपी असतात.
वापरूनफ्रीझ ड्रायरहे व्हॅक्यूम फ्रीझ-ड्रायिंग तंत्रज्ञान अन्नाचा रंग, स्वाद आणि पोषणमूल्ये प्रभावीपणे जतन करते, त्याचे स्वरूप, सुगंध, चव आणि पोत टिकवून ठेवते, तसेच जीवनसत्त्वे आणि प्रथिने यांसारखी महत्त्वाची पोषक तत्वे टिकवून ठेवते. सेवनापूर्वी, थोड्याशा तयारीने काही मिनिटांतच ते पुन्हा ताज्या अन्नात रूपांतरित करता येते. शिवाय, फ्रीझ-ड्राइड पदार्थांना रेफ्रिजरेशनची आवश्यकता नसते आणि पॅकेजिंगमध्ये सीलबंद केल्यानंतर ते सामान्य तापमानावर साठवले, वाहून नेले आणि विकले जाऊ शकतात.
१. प्रक्रिया: फ्रीझ-ड्राइड फूड्स विरुद्ध डिहायड्रेटेड फूड्स
निर्जलीकरण:
निर्जलीकरण, ज्याला औष्णिक शुष्कीकरण असेही म्हणतात, ही एक शुष्कीकरण प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये उष्णता आणि आर्द्रता वाहक या दोन्हींचा वापर केला जातो. सामान्यतः, गरम हवा उष्णता आणि आर्द्रता वाहक या दोन्हीची भूमिका बजावते. गरम हवा तापवून अन्नावर सोडली जाते, ज्यामुळे त्यातील ओलावा बाष्पीभवन होऊन हवेद्वारे वाहून नेला जातो.
औष्णिक निर्जलीकरणामध्ये उष्णता बाहेरून आत आणि ओलावा आतून बाहेर हस्तांतरित होतो, परंतु याला काही मर्यादा आहेत. तापमान खूप जास्त असल्यास, बाह्य पृष्ठभाग आकुंचन पावू शकतो, ज्यामुळे वाळण्याची प्रक्रिया मंदावते, तर तापमान खूप कमी असल्यास प्रक्रियेत कमतरता येऊ शकते. आतील ओलाव्याचे अत्यधिक बाष्पीभवन झाल्यास पेशींच्या भिंती फुटू शकतात, ज्यामुळे पोषक तत्वांचे नुकसान होते.
गोठवून वाळवणे:
फ्रीझ-ड्रायिंगमध्ये आर्द्रतेचे ऊर्ध्वपातन होते, तर डिहायड्रेशन बाष्पीभवनावर अवलंबून असते. फ्रीझ-ड्रायिंगमध्ये, आर्द्रता थेट घन अवस्थेतून वायू अवस्थेत जाते, ज्यामुळे अन्नाची भौतिक रचना टिकून राहते. याउलट, डिहायड्रेशनमध्ये आर्द्रता द्रव अवस्थेतून वायू अवस्थेत बदलते.
सध्या, व्हॅक्यूम फ्रीझ-ड्रायिंग ही सर्वोत्तम उपलब्ध पद्धत आहे. कमी तापमान आणि कमी दाबाच्या परिस्थितीत, अन्नपदार्थाच्या भौतिक रचनेवर फारसा परिणाम होत नाही, ज्यामुळे आर्द्रतेच्या फरकामुळे होणारे आकुंचन टाळले जाते. या पद्धतीमुळे सब्लिमेशन पॉइंट (ऊर्ध्वपातन बिंदू) देखील वाढतो, परिणामी वाळवण्याची कार्यक्षमता अधिक मिळते.
२. परिणाम: फ्रीझ-ड्राइड अन्न विरुद्ध डिहायड्रेटेड अन्न
शेल्फ लाइफ:
ओलावा काढून टाकण्याच्या दराचा थेट परिणाम पदार्थांच्या टिकण्याच्या कालावधीवर होतो. वाळवलेली फळे, भाज्या आणि पावडर यांसारख्या निर्जलीकृत पदार्थांचा टिकण्याचा कालावधी सुमारे १५-२० वर्षे असतो; मध, साखर, मीठ, कडक गहू आणि ओट्स ३० वर्षांपेक्षा जास्त काळ टिकू शकतात. याउलट, फ्रीझ-ड्राइड फळे आणि भाज्या २५-३० वर्षे टिकू शकतात.
पोषक घटक:
अमेरिकेतील आरोग्य संस्थांच्या संशोधनानुसार, फ्रीझ-ड्रायिंगमुळे बहुतेक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे टिकून राहतात. तथापि, फ्रीझ-ड्राइड पदार्थांमध्ये व्हिटॅमिन सी सारख्या काही जीवनसत्त्वांची कमतरता असू शकते, कारण त्याचे लवकर विघटन होते. निर्जलीकरणामुळे फायबर किंवा लोहाच्या प्रमाणात बदल होत नाही, परंतु त्यामुळे जीवनसत्त्वे आणि खनिजांचे विघटन होऊ शकते, ज्यामुळे निर्जलित पदार्थ फ्रीझ-ड्राइड पदार्थांपेक्षा कमी पौष्टिक बनतात. निर्जलीकरणादरम्यान व्हिटॅमिन ए आणि सी, नियासिन, रायबोफ्लेविन आणि थायमिन यांसारख्या पोषक तत्वांची हानी होऊ शकते.
आर्द्रतेचे प्रमाण:
अन्न टिकवण्याचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे त्यातील ओलावा काढून टाकणे, ज्यामुळे अन्न खराब होण्यास आणि बुरशी वाढण्यास प्रतिबंध होतो. निर्जलीकरणामुळे ९०-९५% ओलावा निघून जातो, तर फ्रीझ-ड्रायिंगमुळे ९८-९९% ओलावा कमी होऊ शकतो. घरगुती निर्जलीकरणामध्ये साधारणपणे १०% ओलावा शिल्लक राहतो, तर व्यावसायिक निर्जलीकरण तंत्रामुळे अन्नाचा टिकण्याचा कालावधी वाढवता येतो.
स्वरूप आणि पोत:
निर्जलित आणि फ्रीझ-ड्राइड पदार्थांमधील एक मुख्य फरक म्हणजे त्यांचे स्वरूप. निर्जलित पदार्थ ठिसूळ आणि कडक होतात, तर फ्रीझ-ड्राइड पदार्थ तोंडात टाकताच लगेच मऊ होतात. फ्रीझ-ड्राइड पदार्थ निर्जलित पदार्थांपेक्षा लक्षणीयरीत्या हलके असतात.
स्वयंपाक:
निर्जलीकृत पदार्थ खाण्यापूर्वी शिजवावे लागतात आणि अनेकदा त्यांना मसाले लावावे लागतात. याचा अर्थ, खाण्यापूर्वी हे पदार्थ गरम पाण्यात उकळण्यात वेळ घालवावा लागतो. निर्जलीकृत पदार्थ तयार करण्यासाठी १५ मिनिटांपासून ते ४ तासांपर्यंत वेळ लागू शकतो. याउलट, फ्रीझ-ड्राइड पदार्थांसाठी फक्त पाणी उकळण्याची गरज असते; फक्त गरम किंवा थंड पाणी घाला आणि खाण्यासाठी ५ मिनिटे थांबा.
थोडक्यात सांगायचे झाल्यास, आजच्या बाजारपेठेत कोणत्या प्रकारचे अन्न अधिक चांगले विकसित होण्याची शक्यता आहे हे स्पष्ट आहे. हरित आणि आरोग्यदायी पदार्थ हा लोकांमध्ये वाढता कल बनत आहे.
जर तुम्हाला आमच्यामध्ये रस असेल तरअन्न फ्रीझ ड्रायर मशीनकिंवा तुम्हाला काही प्रश्न असल्यास, कृपया मोकळेपणाने विचारा.आमच्याशी संपर्क साधाफ्रीझ ड्रायर मशीनचे व्यावसायिक उत्पादक म्हणून, आम्ही घरगुती, प्रयोगशाळा, प्रायोगिक आणि उत्पादन मॉडेल्ससह विविध वैशिष्ट्ये सादर करतो. तुम्हाला घरगुती वापरासाठी उपकरणे हवी असोत किंवा मोठ्या प्रमाणावरील औद्योगिक उपकरणे, आम्ही तुम्हाला सर्वोच्च दर्जाची उत्पादने आणि सेवा पुरवू शकतो.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०४-नोव्हेंबर-२०२४
